Gespot: een Ford Crown Victoria als echt New Yorkse taxi

Het gespotte exemplaar

Op de bezoekersparkeerplaats van een evenement staan soms minstens zo interessante auto’s als op het evenement zelf. Vorige maand bezochten wij het Noordhollands Oldtimerfestival en op het parkeerveld keken we ook al onze ogen uit. Een van de highlights was deze Ford Crown Victoria uit 2011, het een na laatste productiejaar. De auto is sinds 2024 in Nederland.

Wat voor leven de Ford hiervoor had is direct duidelijk. Dit is een originele New Yorkse taxi. Een zeer originele. Van stickers tot taxi-apparatuur en zelfs de medallion op de motorkap: alles is nog aanwezig. De originele New Yorkse kentekens zitten nog achter de Nederlandse. Die medallion is de fysieke taxivergunning. Deze is uitgegeven voor de jaren 2017 tot en met 2019, waarmee dit een van de laatste Crown Victoria’s is die nog als New Yorkse taxi in dienst waren.

De Ford Crown Victoria

Het blijft een bijzonder model, zo’n Ford Crown Victoria. Vanwege zijn lange productieperiode met niet al te grote wijzigingen en zijn grote populariteit bij politiekorpsen en taxibedrijven is hij onlosmakelijk onderdeel geworden van de Amerikaanse (auto)cultuur. Tijd om de modellijn eens nader te bestuderen. De eerste Crown Victoria als zelfstandige modellijn kwam in 1992 op de markt. Het was toen nog gewoon een grote middenklasser, die al wel erg populair was bij de politie, als taxi en voor vergelijkbare ‘fleet sales’.

De tweede generatie Ford Crown Victoria

De tweede generatie Ford Crown Victoria kwam voor modeljaar 1998 op de markt. Omdat bij de vorige generatie de luxere Mercury Grand Marquis-versie met stip het populairst was, was de vormgeving van de nieuwe modelgeneratie vooral op de eerdere Mercury gebaseerd. Dat moest de Ford-versie wat aantrekkelijker maken op de particuliere markt. Bijkomend voordeel was dat voortaan niet alleen de techniek, maar ook het meeste plaatwerk uitwisselbaar zou zijn. Dat scheelde productiekosten. Het interieur van de Ford en Mercury kwam al vrijwel overeen en werd voor de nieuwe modelgeneratie grotendeels ongewijzigd overgenomen van de vorige. Een nieuw stuurwiel en vernieuwde stoelen waren de belangrijkste wijziging. Een nieuw systeem voor de centrale vergrendeling maakte keyless entry mogelijk.

Eenvoudige, maar robuuste en betrouwbare techniek

Op technisch vlak veranderde er ook weinig. De Crown Victoria stond nog steeds op het bekende Panther-platform en behield daarmee zijn ladderchassis. De aandrijflijn bleef een 6,4-liter V8 in combinatie met een viertrapsautomaat en achterwielaandrijving. Wel was de V8 geüpdatet en nam het vermogen iets toe, naar 149 kW (203 pk) of optioneel 160 kW (218 pk), herkenbaar aan de enkele of dubbele uitlaat. Optioneel was de motor ook geschikt voor rijden op aardgas. Naast wat andere technische updates was de achteras aangepast voor een beter rijgedrag en was het remsysteem verbeterd.

Uitvoeringen van de Ford Crown Victoria

Net als voorheen had je naast het basismodel de iets luxere LX-uitvoering. Die was nog aan te vullen met het Handling and Performance Package, dat het genoemde extra vermogen en een verbeterd onderstel met zich meebracht. De af fabriek politie-uitvoering bleef, maar heette voortaan Ford Crown Victoria Police Interceptor. De Police Interceptor wordt vanwege de afwijkende specificaties en uitrustingen als een afzonderlijk model gezien, dus die laten we nu verder buiten beschouwing.

Voor de volledigheid: op dezelfde technische basis werd ook weer de Lincoln Town Car gebouwd. Hoewel in mindere mate dan voorheen, behield die een meer eigen vormgeving. Alleen voor de modeljaren 2003 en 2004 werd ook de semi-sportieve Mercury Marauder geleverd.

Geen facelift

Een echte facelift heeft de tweede generatie Crown Victoria nooit gehad, maar er waren wel regelmatig updates. We zetten ze overzichtelijk op een rij. Daarbij focussen we wel op de Amerikaanse markt, want voor de exportmarkten (met name het Midden-Oosten) golden nog wel eens afwijkingen.

• 1999: ABS werd standaard.
• 2000: vanwege nieuwe wetgeving was de achterklep voortaan van binnenuit te ontgrendelen en kregen de zitplaatsen voorin een gordelverklikker.
• 2001: alle zitplaatsen kregen sensoren voor het dragen van de gordel. Gordelvoorspanners en een verbeterd airbagsysteem werden eveneens geïntroduceerd. Dankzij nieuwe cilinderkoppen leverde de V8 nu 164 of 175 kW (223 of 238 pk). ABS werd weer optioneel. Een nieuwe uitvoering was de LX Sport: standaard voorzien van het Handling Package, plus met leder beklede sportstoelen en nog enkele extra’s.
• 2002: de Crown Victoria kreeg standaard nog iets meer luxe, zoals verwarmde buitenspiegels, vloermatten en mooiere bekleding. Nieuw was een ruim vijftien centimeter verlengde versie voor de taximarkt, waarbij de extra lengte hem in de achterportieren en dus de beenruimte achterin zit. Ook kregen de achterpassagiers bij de LWB eigen luchtuitstroomopeningen en had de LWB een verzwaarde wielophanging en nog enkele andere kenmerken die tot dan toe bij de Police Interceptor hoorden. Eveneens nieuw was de Fleet-uitvoering, een soort LWB maar dan met standaard lengte. Net als de LWB was de Fleet niet voor particuliere kopers.
• 2003: het modeljaar met de grootste wijzigingen. In tegenstelling tot de andere modellen op het Panther-platform onderging de Crown Victoria geen facelift, maar onderhuids werd wel van alles vernieuwd. Voor het eerst sinds de introductie ervan in 1978 werd het Panther-chassis grondig vernieuwd. Verschillende aanpassingen zorgden voor een aanzienlijk verbeterde stijfheid. Samen met een volledig nieuwe wielophanging en stuurinrichting (met snelheidsafhankelijke bekrachtiging) zorgde dat voor betere rijeigenschappen. Samen met de komst van een nieuw remsysteem werd ABS weer standaard. De uitlaat was voortaan aan het chassis bevestigd in plaats van aan de carrosserie, wat de vibraties aan boord verminderde. Met wat kleine wijzigingen werd het interieur gemoderniseerd, met vooral nieuwe portierpanelen, stoelen, enkele bedieningselementen en een nieuw radiosysteem. Zij-airbags waren voortaan optioneel leverbaar. De V8 kreeg er nog eens wat vermogen bij en leverde nu 167 of 178 kW (227 of 242 pk), terwijl de emissiewaarden o.a. dankzij een verbeterde EGR toch lager werden. Halverwege het modeljaar werd het interieur vereenvoudigd om de productiekosten te verlagen, waarbij het ging om relatieve kleinigheden zoals het verdwijnen van opbergzakjes aan de voorstoelen, het van binnenuit openen van de tankklep en isolatie in de hemelbekleding. Buiten het interieur verdwenen een aantal carrosseriekleuren, de lamp in de motorruimte en afhankelijk van het uitrustingsniveau zelfs de stabilisatorstang achter.
• 2004: de Crown Victoria kreeg als een van de eerste Amerikaanse auto’s PPG-gelamineerde UV-werende zijruiten. Daar tegenover stonden nog weer wat versoberingen. De particuliere markt werd minder belangrijk voor de Crown Victoria, dus er kon wel wat meer worden bespaard. Het meest opvallend zijn de achterlichten: in plaats van afzonderlijke oranje knipperlichten knipperde voortaan de gehele lamp, waarmee de achterlichten ook volledig rood werden.
• 2005: er kwam een nieuw stuurwiel en de viertrapsautomaat werd geüpdatet. De aargasoptie voor de V8 verviel.
• 2006: vernieuwde tellers achter het stuur, met optioneel een digitaal schermpje met gegevens van de boordcomputer. De auto kreeg een echt nieuwe viertrapsautomaat en een flex fuel-versie van de V8 werd optioneel. Dit jaar ging al slechts 5% van de productie naar particulieren.
• 2007: de zij-airbags werden verbeterd en de LX Sport werd omgedoopt tot het LX Premium Sport Handling and Performance Package.
• 2008: de flex fuel-V8 werd standaard. Verder verviel de basisuitvoering en was er nog maar één wielkeuze voor de LX. Ook de LX Premium kwam te vervallen, waarmee dus alleen de LX, Fleet en LWB overbleven. Bovendien verdween de Crown Victoria geheel van de particuliere markt (m.u.v. het Midden-Oosten).
• 2009: de zij-airbags werden standaard.
• 2011: vanwege aangescherpte veiligheidseisen kreeg de Crown Victoria nieuwe hoofdsteunen. De versobering van de aankleding zette verder door: in principe kreeg de Crown Victoria altijd een zwart paneel tussen de achterlichten, zoals eerst alleen de Police Interceptor, LWB en Fleet dat hadden.

Ford Crown Victoria uit productie

De Crown Victoria en zeker het Panther-platform hebben het lang volgehouden, maar in 2011 werd de productie toch echt gestaakt. Deels vanwege bezuinigingen op productielocaties, maar ook om de simpele reden dat ESP vanaf modeljaar 2012 verplicht werd en het Panther-platform daar niet voor geschikt was. De productie stopte in september 2011, maar daarmee vielen de laatste exemplaren wel al onder modeljaar 2012. Die waren dus automatisch alleen voor export naar het Midden-Oosten.

Ford Crown Victoria nog altijd populair

Aan de vraag vanuit de markt lag het niet dat de productie werd gestaakt, want de Crown Vic was uitgegroeid tot zo’n beetje de standaardkeuze voor taxibedrijven en politiekorpsen. Toen de productiestop naderde sloegen verschillende korpsen zelfs een voorraadje in om zo lang mogelijk met de auto te kunnen blijven rijden. Het Los Angeles Sheriff Department bestelde op het laatste moment zelfs nog even 600 exemplaren. Nog altijd, inmiddels veertien jaar na de productiestop, zijn er veel plaatsen in de VS waar taxibedrijven en de politie met Crown Victoria’s rijden. Ondanks de intensieve inzet die de auto’s dus ondergaan.