Salderingsregeling stopt: elektrische auto thuis laden wordt relevanter dan ooit
Wie zonnepanelen én een elektrische auto heeft, krijgt vanaf 2027 met een interessante nieuwe rekensom te maken. Op 1 januari verdwijnt namelijk de salderingsregeling. Zonnestroom terugleveren blijft mogelijk, maar direct zelf gebruiken wordt financieel een stuk aantrekkelijker. En juist daar kan een elektrische auto een belangrijke rol spelen.
Wat verandert er op 1 januari 2027?
De salderingsregeling heeft jarenlang een belangrijke rol gespeeld bij de populariteit van zonnepanelen in Nederland. Het principe is eenvoudig: lever je op zonnige momenten elektriciteit terug aan het net, dan mag je die hoeveelheid op jaarbasis wegstrepen tegen stroom die je op andere momenten van het net afneemt.
Een huishouden dat bijvoorbeeld in de zomer 2.500 kWh teruglevert en in de winter dezelfde hoeveelheid afneemt, betaalt dankzij salderen over die 2.500 kWh geen stroomkosten en energiebelasting.
Vanaf 1 januari 2027 houdt dat op. De salderingsregeling verdwijnt in één keer. Iedere kilowattuur die je vervolgens van het elektriciteitsnet haalt, wordt als normale afname afgerekend. De zonnestroom die je op een ander moment teruglevert, staat daar financieel los van.
Je krijgt overigens nog altijd geld voor teruggeleverde zonnestroom. Tot 2030 moet de terugleververgoeding wettelijk minimaal 50 procent bedragen van het kale leveringstarief, dus het stroomtarief exclusief belastingen. Energieleveranciers kunnen daarnaast terugleverkosten rekenen, zolang die redelijk zijn.
Zelf gebruiken wordt belangrijker
Daarmee verandert ook de manier waarop je naar zonnepanelen kunt kijken. Tot eind 2026 maakt het financieel relatief weinig uit of je een zelf opgewekte kilowattuur meteen gebruikt of eerst aan het net levert en maanden later weer terughaalt. Salderen zorgt er immers voor dat beide tegen elkaar kunnen worden weggestreept.
Vanaf 2027 ontstaat er een veel groter verschil. Gebruik je zonnestroom direct in huis, dan hoef je die stroom niet bij je energieleverancier in te kopen. Bovendien betaal je over rechtstreeks zelf opgewekte en gebruikte elektriciteit geen energiebelasting en geen kosten aan je energieleverancier. Lever je dezelfde kilowattuur eerst terug aan het elektriciteitsnet, dan ontvang je daarvoor alleen de geldende terugleververgoeding.
Het wordt daardoor interessanter om het stroomverbruik thuis zoveel mogelijk te verschuiven naar momenten waarop de zonnepanelen produceren. En laat een elektrische auto daar nu bijzonder geschikt voor zijn. Tenminste, als de EV op het moment van veel zonneschijn thuis staat op de oprit.
Je EV als grote stroomverbruiker op het juiste moment
Een elektrische auto gebruikt op jaarbasis behoorlijk wat elektriciteit. Een EV die 18 kWh per 100 kilometer verbruikt en jaarlijks 15.000 kilometer rijdt, vraagt alleen voor het rijden al ongeveer 2.700 kWh stroom.
Dat is een hoeveelheid die aardig in de buurt kan komen van de jaarlijkse productie van een doorsnee installatie met zonnepanelen.
Wie de auto thuis kan laden, krijgt daardoor een relatief eenvoudige manier om het eigen verbruik van zonnestroom flink te verhogen. In plaats van een zonnestroomoverschot overdag tegen een terugleververgoeding aan het elektriciteitsnet te leveren, kun je een deel ervan direct in de accu van de auto stoppen.
Die stroom hoef je vervolgens ’s avonds of ’s nachts niet tegen het volledige consumententarief uit het net te halen.
Vooral slim laden wordt interessanter
Daar zit meteen een belangrijke nuance. Thuisladen wordt door het verdwijnen van salderen niet automatisch goedkoper. Wie iedere avond om 18.00 uur thuiskomt, de stekker aansluit en de auto onmiddellijk op maximaal vermogen laat laden, kan nog altijd grotendeels elektriciteit uit het net gebruiken. Het draait steeds meer om wanneer je laadt.
Een slimme laadpaal kan bijvoorbeeld rekening houden met de productie van de zonnepanelen. Is er midden op de dag een zonnestroomoverschot, dan kan het laadvermogen worden verhoogd. Trekken wolken over en daalt de productie, dan kan de laadpaal juist tijdelijk minder hard laden.
Op die manier probeert het systeem zoveel mogelijk lokaal opgewekte elektriciteit rechtstreeks in de auto te krijgen, zonder eerst grote hoeveelheden aan het elektriciteitsnet te leveren. Voor mensen die regelmatig thuiswerken, in ploegendienst werken of hun auto overdag thuis hebben staan, kan dat vanaf 2027 extra interessant worden. Ook in het weekend kan de elektrische auto een flinke hoeveelheid zonnestroom opnemen.
Een simpele rekensom
Stel dat je zonnepanelen op een zonnige dag 10 kWh produceren die je huishouden op dat moment niet nodig heeft. Je kunt die elektriciteit terugleveren en daarvoor een terugleververgoeding ontvangen. Maar je kunt de 10 kWh ook rechtstreeks in je elektrische auto laden. In dat laatste geval voorkom je dat je diezelfde hoeveelheid elektriciteit op een later moment tegen het volledige stroomtarief moet inkopen.
Het financiële verschil bestaat dus grofweg uit het verschil tussen de vergoeding die je krijgt voor terugleveren en de prijs die je anders voor afgenomen stroom zou betalen. Hoe groot dat verschil precies is, hangt af van je energiecontract, stroomprijs, terugleververgoeding, eventuele terugleverkosten en het moment waarop je stroom gebruikt.
Ook je energiecontract gaat een grotere rol spelen
Niet iedere energieleverancier gaat vanaf 2027 op dezelfde manier met teruglevering om. De overheid schrijft voor dat er een vergoeding moet worden betaald en stelt tot 2030 een minimum vast, maar leveranciers kunnen verschillende tarieven en kostenstructuren hanteren.
Bij een dynamisch energiecontract wordt de waarde van stroom bovendien gekoppeld aan de actuele marktprijs. Juist midden op zonnige dagen kunnen elektriciteitsprijzen relatief laag zijn. Dat kan het nog aantrekkelijker maken om de stroom op zo’n moment zelf te gebruiken in plaats van terug te leveren.
Zonneplan is daar een voorbeeld van. De energieleverancier geeft aan ook na het verdwijnen van de salderingsregeling geen vaste terugleverkosten te rekenen. Voor teruggeleverde zonnestroom ontvangt een klant de dynamische marktprijs, aangevuld met een vergoeding van 0,02 euro per kWh en onder de geldende voorwaarden een Zonnebonus van 10 procent. Vanaf 2027 vervalt daarbij wel het voordeel van de energiebelasting dat nu via salderen wordt verkregen.
Dat laat ook zien waarom vergelijken vanaf 2027 belangrijker wordt. Niet alleen de prijs die je voor stroom betaalt telt, maar ook wat een leverancier betaalt voor zonnestroom en welke terugleverkosten daar eventueel tegenover staan.
En een thuisbatterij dan?
Dezelfde gedachte achter slim laden geldt voor een thuisbatterij. Ook daarmee kun je zonnestroom die je midden op de dag produceert bewaren en enkele uren later zelf gebruiken. Een elektrische auto heeft alleen één interessant voordeel: de accu staat er toch al.
Een moderne EV beschikt al snel over een batterij met een capaciteit van 50 tot meer dan 100 kWh. Dat is vele malen groter dan de capaciteit van veel reguliere thuisbatterijen. Voor het verhogen van je eigen zonnestroomverbruik hoef je die auto bovendien niet als thuisbatterij te gebruiken. Alleen het laadmoment verplaatsen naar zonnige uren kan al verschil maken.
Dat is iets anders dan bidirectioneel laden. Bij technieken als Vehicle-to-Home en Vehicle-to-Grid kan elektriciteit daadwerkelijk weer uit de auto worden gehaald om een woning of elektriciteitsnet van stroom te voorzien. Daarvoor zijn een geschikte auto, laadinstallatie en ondersteunend systeem nodig. Voor simpelweg meer eigen zonnestroom gebruiken is dat helemaal niet noodzakelijk.
Goed voor de portemonnee én het elektriciteitsnet
De overheid noemt het stimuleren van direct eigen verbruik ook expliciet als een van de argumenten achter het beëindigen van de salderingsregeling. Wanneer grote aantallen zonnepanelen tegelijkertijd maximaal produceren, moeten enorme hoeveelheden elektriciteit via het elektriciteitsnet worden afgevoerd.
Gebruik je een deel van die energie meteen achter de meter – bijvoorbeeld voor de wasmachine, warmtepomp of elektrische auto – dan hoeft die elektriciteit het openbare net niet op. Dat kan op zonnige momenten helpen de belasting van het elektriciteitsnet te beperken.
Een elektrische auto wordt daarmee niet alleen vervoer, maar ook een manier om het energieverbruik van een huishouden beter af te stemmen op de momenten waarop elektriciteit lokaal beschikbaar is.
Thuisladen krijgt een andere betekenis
Het einde van de salderingsregeling betekent dus niet dat thuisladen plotseling spotgoedkoop wordt. Het maakt vooral slim thuisladen interessanter. Tot eind 2026 kun je zonnestroom relatief eenvoudig in de zomer aan het net leveren en die energie financieel gezien later weer terughalen. Vanaf 1 januari 2027 wordt het aantrekkelijker om zoveel mogelijk elektriciteit te gebruiken op het moment dat je zonnepanelen die daadwerkelijk produceren.
Voor huishoudens met een elektrische auto ligt daar een behoorlijke kans. Een EV kan immers in een paar uur meer zonnestroom opnemen dan vrijwel alle andere apparaten in huis bij elkaar. De laadpaal verandert daardoor langzaam van een apparaat waarmee je simpelweg de accu vult in een belangrijk onderdeel van het energiesysteem rond de woning. Wie zonnepanelen, een slimme laadpaal en een elektrische auto combineert, kan vanaf 2027 een groter deel van zijn eigen opgewekte energie zelf benutten.
En precies daarom wordt de vraag straks minder waar je je elektrische auto oplaadt, en steeds vaker wanneer.
De nieuwe rekensom in de praktijk
Een fictief voorbeeld maakt het verschil duidelijk. Stel dat je zonnepanelen op een zonnige middag 10 kWh produceren die je op dat moment niet in huis gebruikt. Voor stroom uit het net betaal je bijvoorbeeld 0,30 euro per kWh, terwijl je voor teruggeleverde zonnestroom op dat moment 0,08 euro per kWh ontvangt.
Lever je die 10 kWh terug aan het net, dan levert dat 0,80 euro op. Stop je dezelfde 10 kWh rechtstreeks in de accu van je elektrische auto, dan voorkom je dat je later 10 kWh voor 3,00 euro van het net moet inkopen.
In dit vereenvoudigde voorbeeld is het direct gebruiken van de zonnestroom dus 2,20 euro gunstiger dan eerst terugleveren en later dezelfde hoeveelheid elektriciteit weer inkopen.
Op jaarbasis kan dat optellen. Lukt het bijvoorbeeld om 1.500 kWh zonnestroom rechtstreeks in de auto te laden, dan bedraagt het verschil bij dezelfde fictieve tarieven ongeveer 330 euro per jaar.
De werkelijke besparing kan uiteraard hoger of lager uitvallen. Die hangt onder meer af van je stroomtarief, terugleververgoeding, eventuele terugleverkosten, energiecontract en het moment waarop de zonnestroom wordt geproduceerd.