100 jaar Rolls-Royce Phantom – Reportage
Een verhaal van techniek, cultuur, geografie en persoonlijke visie
In 1925 verscheen de eerste Rolls-Royce Phantom. Een auto die sindsdien niet alleen auto’s vertegenwoordigt, maar ook mensen, plaatsen en momenten. Geen Phantom is hetzelfde, omdat elke eigenaar zijn eigen wensen vertaalt in een auto die past bij de omgeving waarin hij wordt gebruikt. Dat maakt de geschiedenis van de Phantom niet alleen een verhaal van techniek, maar ook van cultuur, geografie en persoonlijke visie.
100 jaar Rolls-Royce Phantom
Het verhaal van de Phantom beslaat 100 jaar en de hele wereld. Vandaag de dag zijn Phantom-eigenaren te vinden in meer dan 100 landen op zes continenten, waarbij elke afzonderlijke auto wordt vervaardigd om zowel de persoonlijke smaak en codes van luxe van zijn eigenaar te bevredigen, als de specifieke omstandigheden en omgevingen waarin hij wordt gebruikt.
Rolls-Royce Motor Cars blikt terug op enkele van de belangrijkste locaties, momenten en mensen die de ontwikkeling en filosofie van de Phantom hebben gevormd, vanaf de lancering in 1925 tot aan vandaag.
Le Rayol-Canadel-sur-Mer
Van 1911 tot aan zijn dood in 1933 bracht Sir Henry Royce de wintermaanden door in het zuiden van Frankrijk, in een afgelegen toevluchtsoord aan de Côte d’Azur. Aanvankelijk verbleef hij in de villa van Claude Johnson, totdat Villa Mimosa in 1917 werd voltooid; Royce gebruikte deze locatie om vele Rolls-Royces te testen en verfijnen, waaronder de eerste auto die de naam Phantom droeg.
De combinatie van hogesnelheidsritten van Engeland naar Frankrijk en de weidse, filmische kronkelwegen van de Rivièra bood de ultieme omgeving voor beoordeling en verbetering. Vanuit Villa Mimosa verfijnde Royce de Phantom obsessief om een ervaring te leveren die toen net zo uniek was als nu: het moeiteloos beheersen van immense kracht.
De invloed van Sir Henry’s winterresidentie is vastgelegd in moderne materialen die door het merk worden gebruikt, waaronder Canadel interieurhouten panelen en Duality Twill bamboestof, geïnspireerd door de uitgestrekte bamboebossen in Le Jardin des Méditerranées, dat grenst aan Villa Mimosa.
West Wittering
In de warmere maanden keerde Sir Henry terug uit Frankrijk naar Elmstead, zijn geliefde huis in het dorp West Wittering aan de kust van Sussex. Slechts acht mijl verwijderd van het huidige thuis van Rolls-Royce, blijft Elmstead een bedevaartsoord voor liefhebbers, dat een persoonlijke en emotionele band biedt met een van de oprichters, die nog altijd in het hele bedrijf voelbaar is.
Zoals hij in Villa Mimosa had gedaan, richtte Royce een aparte studio in de buurt op voor zijn team van ontwerpers en ingenieurs. Hoewel de Rolls-Royce fabriek halverwege het land in Derby lag, stond Royce er nog steeds op om elk nieuw onderdeel persoonlijk goed te keuren, zodat er bijna dagelijks auto’s arriveerden om te worden geïnspecteerd, aangepast en goedgekeurd voordat ze terugkeerden. Elke reis was een retour van meer dan 400 mijl en sommige van diezelfde wegen worden tot op de dag van vandaag nog steeds gebruikt door de test- en ontwikkelingsspecialisten van het merk.
Naast Elmstead verwierf Royce 60 hectare land, waar hij zich met kenmerkende ijver en bijna obsessieve aandacht voor detail wijdde aan landbouw en tuinbouw; kwaliteiten die zich zelfs uitstrekten tot zijn vrijetijdsbestedingen. Naast een bekwame technisch tekenaar, werd Royce ook een zeer bedreven aquarellist. Zijn schitterende studies van taferelen in West Wittering en Le Canadel bieden nog steeds inspiratie voor Rolls-Royce ontwerpers die zich willen onderdompelen in zijn wereld.
Londen, de thuisbasis van de Phantom
Voor al zijn wereldwijde reikwijdte blijft Londen het spirituele thuis van de Phantom. Gedurende een groot deel van de twintigste eeuw was Rolls-Royce gevestigd op Conduit Street 14-15, nabij Savile Row in het modieuze Mayfair van Londen, waar Charles Rolls in 1905 een van de eerste autodealers van Groot-Brittannië had opgericht. Hier hield Rolls demonstratieritten met vroege automobielen en ontmoette hij cliënten uit de Londense sociale elite. De rol van het gebouw in de autogeschiedenis werd in 2010 herdacht door English Heritage met een Blue Plaque, onthuld door Lord Montagu van Beaulieu.
Londen speelde ook een cruciale rol in de wedergeboorte van de Phantom. Eind jaren negentig richtten de ontwerpers van het merk een geheime studio op in een voormalig bankgebouw aan de noordkant van Hyde Park. In wat eenvoudigweg bekend stond als ‘The Bank’ werkte een zorgvuldig samengesteld team, onder leiding van Hoofdontwerper Ian Cameron, aan een geheim project met de codenaam RR01.
De opdracht van Cameron en zijn team was eenvoudig, maar enorm ambitieus: een nieuwe Rolls-Royce creëren vanaf een leeg vel papier. Ze kregen slechts drie bepalingen mee: de auto moest zeer grote wielen hebben, de beroemde Pantheon-grille en natuurlijk het Spirit of Ecstasy-ornament.
Hoofd Exterieurontwerper Marek Djordjevic wendde zich tot ontwerpen uit het verleden voor inspiratie. Een speciaal gebouwde Phantom II uit het begin van de jaren dertig zou de meest invloedrijke blijken te zijn en leverde de designelementen die nog steeds elke Rolls-Royce uit het Goodwood-tijdperk kenmerken – met name de beroemde ‘waft line’, die van achter naar voren omhoogloopt langs de onderzijde van de carrosserie en doet denken aan een motorjacht op snelheid.
Australië: een nieuw millennium
Toen op 1 januari 2003 de eerste Goodwood-Phantom werd afgeleverd, begon het verhaal opnieuw. De auto reed niet zomaar de showroom uit, maar begon direct aan een tocht van 4.500 mijl dwars door Australië. Van Perth naar de oostkust, door een land dat even uitgestrekt als ruig is. Het was een symbolische reis: de Phantom had zich opnieuw bewezen, niet als museumstuk, maar als auto die de wereld opnieuw wilde veroveren.
In 2025 keerde precies die auto terug naar Goodwood, om bij de viering van het honderdjarig bestaan opnieuw onder handen genomen te worden door de ingenieurs. De cirkel werd rond.
102EX: vooruit naar elektrisch
Traditie en toekomst botsen soms, maar bij Rolls-Royce horen ze bij elkaar. In 2011 presenteerde het merk de 102EX, een elektrische Phantom die nooit bedoeld was voor productie. Het was een experiment, een zoektocht naar hoe stilte, kracht en souplesse samen konden gaan zonder een brandstofmotor. Hoewel de auto niet verder kwam dan de conceptfase, was dit het begin van een elektrische weg die vandaag zichtbaar is in het modellengamma van Rolls-Royce. Denk maar aan de Rolls-Royce Spectre.
Een eeuw later
De Phantom is meer dan een auto. Hij heeft vorsten vervoerd, kunstenaars geïnspireerd en zakenmensen gediend. Hij was podium, werkruimte en galerie. Elke generatie droeg iets nieuws bij, zonder de essentie te verliezen die Sir Henry Royce en Charles Rolls ooit voor ogen hadden.
Honderd jaar Phantom betekent honderd jaar verhalen, verspreid over continenten en culturen. Van de Rivièra tot Londen, van Sussex tot Australië: elke plek liet zijn sporen achter in het karakter van de auto. In 2025 wordt dat erfgoed samengebracht in een nieuw Bespoke-model, dat niet alleen een mijlpaal markeert, maar ook vooruitkijkt.