WAT!? Nieuwe Peugeot 208 (2027) krijgt ‘vierkant’ stuur?
Rijden met Peugeot Hypersquare - EERSTE INDRUK
 |
Door Bart Oostvogels . Hoofdredacteur AutoRAI.nl. Een échte nieuwsjager en liefhebber van auto’s. Hoe lichter, hoe beter! Als het maar wielen heeft. |
Een ‘vierkant’ stuur zonder fysieke verbinding met de voorwielen. Het klinkt als een idee voor een conceptauto die vooral op een beursvloer moet opvallen. Toch maakt Peugeot zich op om de Hypersquare vanaf 2027 daadwerkelijk in een productiemodel te introduceren. Op de NDSM-werf in Amsterdam proeven we voor het eerst van dit nieuwe steer-by-wire-systeem van Peugeot.
Afscheid van het ronde stuurwiel
Het stuurwiel behoort tot de meest herkenbare onderdelen van een auto. De techniek erachter veranderde door de jaren heen voortdurend, maar de basisvorm bleef grotendeels hetzelfde: een rond voorwerp dat via een stuurkolom met de voorwielen is verbonden.
Peugeot wil met die conventie breken. De Fransen spreken bij de Hypersquare dan ook liever niet over een stuurwiel, maar over een “steering control”. Het rechthoekige stuurelement werkt samen met steer-by-wire-technologie. Daarbij bestaat geen mechanische verbinding meer tussen het stuur en de voorwielen. De bewegingen van de bestuurder worden elektronisch vertaald naar een stuurcommando.
Het systeem wordt onderdeel van een nieuwe generatie van de Peugeot i-Cockpit. Die cockpitopstelling draait sinds de introductie om een compact stuurwiel met de instrumenten erboven. Met de Hypersquare zet Peugeot een volgende stap: het traditionele stuurwiel en uiteindelijk ook de conventionele stuurkolom ‘verdwijnen’.
Peugeot Polygon Concept
De Hypersquare maakte zijn debuut in de Peugeot Polygon Concept. Deze compacte conceptauto van minder dan vier meter lang dient als rijdend laboratorium voor verschillende technieken en ontwerpideeën die Peugeot vanaf 2027 wil toepassen. Het gaat daarbij niet alleen om het stuursysteem, maar ook om een nieuw interieurconcept, micro-led-technologie en onderdelen die eenvoudiger kunnen worden vervangen of gepersonaliseerd.
Toch is juist de Hypersquare het belangrijkste onderdeel. Anders dan veel futuristische elementen van conceptauto’s heeft deze techniek namelijk al een concrete bestemming. De nieuwe elektrische Peugeot e-208 wordt volgens de huidige planning het eerste productiemodel dat het nieuwe stuurelement en steer-by-wire krijgt.
De nieuwe e-208 komt op het STLA Small-platform te staan, de kleinste architectuur binnen de platformfamilie van moederconcern Stellantis. De marktintroductie staat gepland voor de tweede helft van 2027. De huidige 208 met benzine- en hybride aandrijflijnen blijft voorlopig daarnaast bestaan. Peugeot voert daardoor straks tijdelijk twee generaties van de 208. Peugeot zal in de nieuwe generatie twee soorten stuurinrichting leveren: een traditionele variant en een steer-by-wire-systeem.
Hoe werkt steer-by-wire?
Bij een traditionele auto draait de bestuurder aan het stuur, waarna die beweging via de stuurkolom en andere mechanische onderdelen bij de voorwielen terechtkomt. Stuurbekrachtiging vermindert de benodigde kracht, maar de fysieke verbinding blijft aanwezig. Bij steer-by-wire registreren sensoren hoeveel en hoe snel de bestuurder stuurt. Elektronische regeleenheden bepalen vervolgens hoeveel de voorwielen daadwerkelijk moeten draaien. Elektromotoren bij de stuurinrichting voeren het commando uit.
Het ontbreken van een vaste mechanische overbrenging geeft autofabrikanten meer vrijheid. De verhouding tussen de beweging van het stuur en de uitslag van de wielen kan voortdurend worden aangepast. Bij lage snelheid kan de auto direct reageren, zodat voor parkeren of keren maar een kleine handbeweging nodig is. Op hogere snelheid wordt de reactie juist rustiger, waardoor een kleine stuurcorrectie niet meteen een abrupte richtingsverandering veroorzaakt.
Daarnaast kunnen ongewenste trillingen worden weggefilterd. Tegelijkertijd kan het systeem kunstmatige feedback geven om de bestuurder informatie over grip en wegdek te laten voelen. Dat laatste is belangrijk, want zonder mechanische verbinding ontstaat die terugkoppeling niet vanzelf.
Eerste meters met de Peugeot Hypersquare
Op de NDSM-werf in Amsterdam heeft Peugeot een afgesloten parcours ingericht. Daar rijden we niet met de Polygon Concept of de toekomstige e-208, maar met een technisch prototype waarin de Hypersquare en het steer-by-wire-systeem zijn gemonteerd: een Peugeot e-2008.
De eerste kennismaking begint met instappen en kijken waar je je handen plaatst. De rechthoekige vorm nodigt niet uit tot de gebruikelijke positie met de handen op kwart voor drie. In plaats daarvan pak je de Hypersquare vast bij twee van de vier ronde openingen in de hoeken.
Dat voelt aanvankelijk wat onwennig. Niet per se vanwege de vorm, maar omdat vrijwel iedere automobilist jarenlang automatisch dezelfde bewegingen heeft aangeleerd. Bij de Hypersquare moet je juist níét overpakken. Je hoeft ook niet met je handen over elkaar te draaien zoals bij een traditioneel stuurwiel. Die gewenning duurt verrassend kort. Na enkele bochten blijkt de bediening behoorlijk intuïtief. De bewegingen zijn klein en direct, waardoor je al snel precies weet hoeveel input nodig is.
Slechts 170 graden draaien
De Hypersquare kan vanuit de middenstand maximaal 170 graden naar links of rechts draaien. Voor de volledige stuuruitslag is dus minder dan één complete omwenteling nodig. Bij een conventionele auto zijn daarvoor vaak meerdere omwentelingen nodig. Dat verschil is vooral bij lage snelheden merkbaar. Een krappe bocht of snelle richtingsverandering vraagt nauwelijks inspanning. De handen kunnen op dezelfde positie blijven en het bovenlichaam hoeft nauwelijks mee te bewegen.
Het systeem voelt daardoor toegankelijk. Sturen kost minder kracht en minder fysieke beweging. Dat kan prettig zijn tijdens stadsritten, bij parkeren of op rotondes. Ook voor bestuurders met een beperkte arm- of schoudermobiliteit zou de techniek voordelen kunnen bieden, al zal de uiteindelijke ergonomie sterk afhangen van de vorm en afstelling in het productiemodel.
Toch roept de beperkte draaihoek ook vragen op. Toyota en Lexus gebruiken voor hun One Motion Grip-systeem een maximale draaihoek van ongeveer 210 graden. Die extra bewegingsruimte geeft iets meer marge bij het doseren van de stuurinput. De Peugeot reageert scherper. Dat maakt hem wendbaar, maar de eerste meters ook wat nerveuzer. Vooral rond de middenstand is weinig beweging nodig om de rijrichting te veranderen.
Bij lage snelheid nog te licht
Onze belangrijkste kanttekening heeft betrekking op de weerstand in het stuurelement. Bij lage snelheid voelt het prototype behoorlijk licht aan. Daardoor mis je soms een duidelijk mechanisch referentiepunt. Iets meer gewicht of tegendruk zou de precisie kunnen verbeteren. Niet omdat het sturen zwaar moet worden, maar omdat een subtiele weerstand helpt bij het doseren. Het systeem mag de bestuurder best laten voelen dat er iets gebeurt.
Bij een steer-by-wire-systeem is dat volledig een kwestie van software. Peugeot kan de stuurkracht, de snelheid waarmee het stuurelement terugkeert naar de middenstand en de hoeveelheid feedback elektronisch afstellen. Dat biedt veel mogelijkheden, maar maakt de software tegelijkertijd bepalend voor het rijgevoel.
Op hogere snelheid neemt de rust toe. Het systeem past de stuurverhouding aan en reageert minder agressief op kleine inputs. Daardoor voelt de auto stabieler aan en is het gemakkelijker om een vloeiende lijn te rijden. De overgang tussen lage en hogere snelheid verloopt in het prototype al behoorlijk natuurlijk.
Gemakkelijk, maar is het ook leuker?
Dat sturen met de Hypersquare gemakkelijk is, staat na deze eerste kennismaking nauwelijks ter discussie. De benodigde bewegingen zijn klein en het systeem reageert snel. Na enkele minuten kun je er bijna mee lezen en schrijven. De grotere vraag is of de techniek ook meer rijplezier oplevert. Peugeot presenteert Hypersquare nadrukkelijk als een systeem dat de bestuurder sterker bij de auto betrekt. In theorie kan steer-by-wire nauwkeuriger en sneller reageren dan een traditionele stuurinrichting.
Tegelijkertijd hoeft een snelle reactie niet automatisch te leiden tot meer betrokkenheid. Bij een goed afgestemde mechanische stuurinrichting voelt de bestuurder via het stuur wat de voorbanden doen. Bij steer-by-wire moet die informatie elektronisch worden nagebootst. Tijdens de korte test op het afgesloten parcours konden we vooral de wendbaarheid en de werking bij lage snelheid beoordelen. Voor een definitief oordeel over feedback, precisie en rijplezier zijn hogere snelheden, langere bochten en verschillende soorten wegdek nodig.
De basis is in ieder geval overtuigend genoeg om nieuwsgierig te maken. Het systeem voelt niet als een ingewikkelde gadget die de bestuurder eerst moet bestuderen. De gewenning gaat snel en de bediening heeft duidelijke praktische voordelen.
Een nieuwe inrichting van het interieur
Het verdwijnen van de stuurkolom biedt Peugeot ook meer vrijheid bij het ontwerpen van het interieur. Een conventionele stuurkolom neemt ruimte in en bepaalt voor een belangrijk deel waar het stuur, het instrumentarium en verschillende constructiedelen moeten worden geplaatst.
In de Polygon Concept gebruikt Peugeot die vrijheid voor een compacter dashboard en meer bewegingsruimte. Belangrijke functies zijn opgenomen in vier ronde bedieningsmodules in de hoeken van de Hypersquare. De bestuurder kan die functies bedienen zonder de handen te verplaatsen.
Ook het traditionele instrumentenpaneel verdwijnt in de conceptauto. Een micro-led-paneel projecteert informatie over een groot deel van de voorruit. Het geprojecteerde oppervlak is volgens Peugeot vergelijkbaar met een scherm van 31 inch.
Niet al deze onderdelen zullen ongewijzigd de productie halen. Een conceptauto is er juist om verschillende ideeën te onderzoeken en uit te vergroten. De Hypersquare en het steer-by-wire-systeem staan echter wel degelijk op de planning.
Veiligheid blijft de belangrijkste vraag
Bij een elektronisch stuursysteem zonder permanente mechanische verbinding ligt de vraag naar betrouwbaarheid voor de hand. Wat gebeurt er wanneer een sensor, elektromotor of elektronische regeleenheid uitvalt? Steer-by-wire-systemen werken daarom met redundantie. Belangrijke sensoren, stroomvoorzieningen en regeleenheden worden dubbel uitgevoerd. Wanneer één onderdeel uitvalt, moet een tweede systeem de besturing kunnen overnemen.
De techniek is bovendien niet volledig nieuw. Elektronische besturing wordt al lange tijd in de luchtvaart gebruikt en verschillende autofabrikanten werken aan vergelijkbare toepassingen. Toyota en Lexus hebben met One Motion Grip al een steer-by-wire-systeem voor productieauto’s ontwikkeld. Voor Peugeot wordt de uitdaging niet alleen technisch, maar ook psychologisch. Automobilisten zijn gewend aan een fysieke verbinding tussen hun handen en de voorwielen. Het vertrouwen in een volledig elektronisch systeem zal in de praktijk moeten groeien.
Meer dan alleen een opvallende vorm
De Hypersquare trekt vanzelfsprekend de aandacht door zijn uiterlijk. Toch zit de belangrijkste verandering niet in de vierkante vorm, maar in de techniek erachter. Dankzij steer-by-wire kan Peugeot de stuurkarakteristiek afhankelijk maken van snelheid, rijprogramma en mogelijk zelfs persoonlijke voorkeur.
Een comfortabele instelling kan bijvoorbeeld meer rust en weerstand bieden, terwijl een sportieve modus sneller reageert en meer feedback doorgeeft. Ook zou de stuurafstelling in theorie via software-updates kunnen worden verfijnd.
Daarmee verandert de stuurinrichting van een grotendeels mechanisch onderdeel in een digitaal instelbaar systeem. Dat biedt nieuwe mogelijkheden, maar brengt ook een risico met zich mee. Wanneer fabrikanten te veel trillingen en weerstand wegfilteren, kan het contact met de auto juist afnemen.
De beste versie van steer-by-wire is daarom waarschijnlijk niet de versie die alle informatie wegneemt. Het systeem moet vooral onderscheid maken tussen storende trillingen en signalen die de bestuurder nodig heeft om te begrijpen wat de voorwielen doen.
Sneller gewend dan verwacht
Onze eerste ervaring met de Peugeot Hypersquare is positiever dan de radicale vorm vooraf doet vermoeden. Het vierkante stuurelement lijkt op foto’s vooral een opvallend designexperiment, maar blijkt tijdens het rijden verrassend logisch te werken. De kleine stuurbewegingen maken manoeuvreren eenvoudig en de snelheidsafhankelijke overbrenging zorgt ervoor dat het systeem bij een hoger tempo rustiger reageert. De gewenning kost minuten in plaats van uren.
Het prototype is nog niet perfect. Bij lage snelheid mag het stuurelement meer weerstand bieden en iets meer bewegingsruimte zou mogelijk helpen om de input nauwkeuriger te doseren. Ook kunnen we na een korte test op een afgesloten terrein nog weinig zeggen over communicatie, gripgevoel en gedrag op hoge snelheid.
Toch voelt de Hypersquare niet als een concept dat alleen is bedacht om op te vallen. De techniek heeft duidelijke praktische voordelen en past logisch binnen de ontwikkeling naar steeds verder gedigitaliseerde auto’s. Of het ronde stuurwiel werkelijk aan zijn laatste hoofdstuk begint, is nog te vroeg om te zeggen. Vanaf 2027 krijgen Peugeot-kopers in ieder geval een alternatief. Na onze eerste meters lijkt dat alternatief minder vreemd dan het eruitziet.