Wegenbelasting op de schop! Ga je meer betalen?
 |
Door Bart Oostvogels . Hoofdredacteur AutoRAI.nl. Een échte nieuwsjager en liefhebber van auto’s. Hoe lichter, hoe beter! Als het maar wielen heeft. |
Voor het berekenen van de wegenbelasting in Nederland – de zogeheten motorrijtuigenbelasting, kortweg MRB – gebruik je het ledig voertuiggewicht, toch? Fout! Sinds 1 juli 2026 heeft de Belastingdienst stilzwijgend een nieuwe methode ingevoerd. En dat heeft nog helemaal niemand opgemerkt. Tijd voor wat uitleg dus. Ook over de toekomst van wegenbelasting in Nederland, want werkelijk alles wordt anders…
Wegenbelasting berekenen verandert
Ledig voertuiggewicht, wat was dat ook alweer? Dat leggen we natuurlijk even uit. Jarenlang had je voor het berekenen van de wegenbelasting het ledig voertuiggewicht nodig. Dat is het gewicht van de auto, zonder bestuurder en aanwezige vloeistoffen, zoals brandstoffen en olie. Er is binnen Europa afgesproken dat dit 100 kilogram is. Tel je die 100 kilogram op bij het ledig voertuiggewicht dan kom je uit op het gewicht rijklaar. Dat rijklaar gewicht staat ook op je kentekenkaart.
Van ledig voertuiggewicht naar gewicht rijklaar
Vanaf nu is voor het berekenen van je wegenbelasting het gewicht rijklaar leidend, en niet het ledig voertuiggewicht. Het is belangrijk om daar rekening mee te houden als je via de tool van de Belastingdienst je wegenbelasting wil berekenen. Overigens is de wegenbelasting daarmee niet duurder geworden. Je vult weliswaar een 100 kilogram hoger voertuiggewicht in, maar je betaalt nog steeds hetzelfde.
Statement Ministerie van Financiën
Dan is de vraag: wat is de reden achter deze stap? Dat hebben we uiteraard nagevraagd bij het Ministerie van Financiën. Dit is het officiële antwoord: “Door aan te sluiten op de definitie massa rijklaar wordt directer aangesloten bij de definities die vanuit de Europese Unie worden gebruikt en voorgeschreven voor de registratie van voertuigen. Het basisregister voertuigen, ook wel het kentekenregister genoemd, dat wordt beheerd door de Dienst Wegverkeer (RDW) is ook gebaseerd op deze Europese definities. Om misverstanden te voorkomen is ervoor gekozen om ook in de motorrijtuigenbelasting zoveel mogelijk gebruik te maken van deze definities. Dat betekent dus dat niet langer wordt uitgegaan van de “Eigen massa”, maar van de “massa rijklaar” van een voertuig.”
Belangrijke verandering berekenen wegenbelasting
Een belangrijke verandering dus in het berekenen van de wegenbelasting. En daarover gesproken: het is sowieso de vraag of het huidige wegenbelastingsysteem nog houdbaar is. Volledig elektrische auto’s zijn in dit systeem compleet de dupe. Elektrisch rijden voor particulieren is schreeuwend duur. Om elektrisch rijden interessant te houden, is hervorming van autobelastingen dus noodzakelijk, inclusief hervorming van het MRB-systeem. Want je rijdt met een EV dan wel groen, maar betaalt je helemaal blauw om dat te doen. Zo, die kan op een tegeltje.
Hervormingen autobelastingen
De overheid is achter de schermen druk met het onderzoeken van die hervormingen. Op 11 juli 2025 publiceerde het Ministerie van Financiën nog het document ‘De auto rijdt door: contourenbrief hervorming autobelastingen. Liefst 16 pagina’s. Er staan behoorlijk interessante voorstellen in, vooral over de toekomst van de motorrijtuigenbelasting (mrb).
De overheid onderzoekt serieus of de wegenbelasting niet langer op het gewicht van een auto, maar op de afmetingen moet worden gebaseerd. Vanaf pagina 11 wordt het extra interessant.
Momenteel wordt de wegenbelasting grotendeels bepaald door het voertuiggewicht. Dat wordt steeds problematischer naarmate er meer elektrische auto’s bijkomen. Een elektrische auto weegt door het accupakket gemiddeld 300 tot 400 kilogram meer dan een vergelijkbare brandstofauto.
Daardoor betalen elektrische auto’s vaak meer wegenbelasting dan vergelijkbare benzineauto’s. De overheid vindt dat onlogisch, omdat dit de overstap naar schonere auto’s minder aantrekkelijk maakt.
Het voorstel: bereken de wegenbelasting op basis van de oppervlakte van de auto. Daarvoor wil de overheid de spoorbreedte vermenigvuldigen met de wielbasis. Het gaat dus niet letterlijk om de buitenste lengte en breedte van de carrosserie, maar om voertuiggegevens die de RDW al registreert.
Dat heeft verschillende voordelen:
- Elektrische auto’s worden niet langer fiscaal benadeeld door het gewicht van hun accupakket.
- Kleine auto’s kunnen goedkoper worden in de wegenbelasting.
- Grote auto’s kunnen juist zwaarder worden belast.
- De belasting wordt onafhankelijker van de aandrijftechniek.
- De overheid kan automobilisten stimuleren om kleinere, ruimtebesparende auto’s te kiezen.
Bij gelijke voertuigafmetingen kunnen een benzineversie, hybride en elektrische uitvoering in beginsel hetzelfde basistarief krijgen. Aanvullende toeslagen blijven echter mogelijk. Een belangrijke nuance: de overheid overweegt progressieve tarieven. Dat betekent dat de wegenbelasting niet noodzakelijk evenredig met het formaat hoeft te stijgen. Dat betekent dat de wegenbelasting voor een grote auto relatief hoger kan zijn dan voor een kleine auto.
Een simpel voorbeeld met fictieve bedragen:
- Kleine auto: 20 euro per maand.
- Twee keer zo grote auto: niet automatisch 40 euro, maar bijvoorbeeld 60 euro per maand.
- Drie keer zo grote auto: misschien zelfs 100 euro per maand.
- Dit noemen we een progressief belastingtarief: hoe groter de auto, hoe zwaarder deze wordt belast. De overheid zou hiermee het rijden in kleinere auto’s aantrekkelijker kunnen maken en grote auto’s juist extra kunnen belasten.
Daarnaast wordt onderzocht of de wegenbelasting aanvullend afhankelijk kan worden gemaakt van de leeftijd van het voertuig, de brandstofsoort of het energieverbruik. Een dieseltoeslag wordt expliciet genoemd.
Nieuwe brief ‘Stand van zaken toezeggingen autobelastingen’
Op 22 juni 2026 publiceerde het Ministerie van Financiën opnieuw een brief, getiteld ‘Stand van zaken toezeggingen autobelastingen’. In die brief zijn zaken al wat concreter opgeschreven. Leg ik even uit.
De belangrijkste conclusie: de overheid gaat concreter onderzoeken of de wegenbelasting voortaan op basis van de afmetingen van een auto kan worden berekend in plaats van het gewicht. Er is nog geen besluit genomen, maar het onderzoek is inmiddels gestart. Eind 2026 moet er meer duidelijkheid komen. Opvallend is dat automobilisten er volgens de afspraak in het coalitieakkoord niet op achteruit mogen gaan.
Opkomst elektrische auto’s vraagt om aanpassing
Nog veel interessanter is het volgende. Waarom moet dit systeem veranderen? Dat heeft met de opkomst van elektrische auto’s te maken. Die zijn door hun accupakket zwaarder dan vergelijkbare benzineauto’s en betalen daardoor relatief veel wegenbelasting. Vooral bij kleine elektrische auto’s schiet de huidige algemene gewichtskorting volgens het kabinet tekort.
Er wordt bovendien een opvallend argument genoemd: toen in 1926 het gewicht als basis voor de wegenbelasting werd gekozen, was de gedachte dat zware auto’s meer schade aan het wegdek veroorzaakten. Tegenwoordig blijkt de bijdrage van personenauto’s aan de structurele slijtage van asfalt volgens de aangehaalde onderzoeken verwaarloosbaar. De overheid vraagt zich daarom af of gewicht überhaupt nog een logische basis is voor de wegenbelasting. Waarschijnlijk niet.
De belangrijkste conclusies? Het gewicht rijklaar is vanaf nu leidend voor het bepalen van de wegenbelasting van jouw auto. En er komt een serieuze hervorming van het MRB-systeem. Gewicht is niet langer relevant, maar afmetingen. We zijn reuze benieuwd hoe dat in de toekomst zal uitpakken.