RAI Vereniging en ANWB reageren op coalitieakkoord

ANWB

In het Coalitieakkoord vallen een aantal onderwerpen op, stelt de ANWB:

Betaalbare automobiliteit

In het Coalitieakkoord staat dat, als er niks gebeurt, autorijden voor een grote groep Nederlanders steeds duurder dreigt te worden. ANWB is blij dat de coalitie het belang van betaalbare automobiliteit onderschrijft. ANWB is positief over het verlengen van de korting op brandstofaccijns tot en met 2027. Ook het gelijk houden van de tarieven voor brandstof in 2027 is gunstig voor de betaalbaarheid van mobiliteit. In de transitie naar elektrisch rijden is de realiteit dat veel Nederlanders nog in een auto op fossiele brandstof rijden. Ook voor deze groep moet autorijden betaalbaar blijven. 

Bij de hervorming van de autobelasting stelt de coalitie als de voorwaarde dat automobilisten er niet op achteruit mogen gaan. Ook ANWB pleit hiervoor. Daarnaast vragen we om de brandstofaccijns ook na 2027 niet meer te indexeren. Nederland is het enige land in Europa dat de accijns indexeert. Daarmee gaat Nederland steeds verder uit de pas lopen met de omringende landen en word brandstof steeds minder betaalbaar.

Infrastructuur

ANWB begrijpt dat het kabinet prioriteit geeft aan het onderhoud van bestaande infrastructuur, maar waarschuwt dat daarmee slechts gaten met gaten worden gevuld. Door jarenlange bezuinigingen en het schuiven met middelen zijn de budgetten uitgeput, terwijl tot en met 2037 ruim 20 miljard euro extra nodig is om het Nederlandse wegennet veilig en operationeel te houden.

Tegelijkertijd is het goed dat het voornemen blijft om de gepauzeerde wegenprojecten te herstarten zodra de stikstofruimte dit toelaat. Maar zolang hiervoor geen middelen beschikbaar zijn, blijft dit niet meer dan een papieren belofte. Het uitvoeren van deze projecten is geen luxe, maar bittere noodzaak om te voorkomen dat het Nederlandse wegennet vastloopt.

Verkeersveiligheid

ANWB vindt het positief dat in het coalitieakkoord verkeersveiligheid nadrukkelijk prioriteit heeft, met een strengere aanpak van rijden onder invloed en uitbreiding van snelheidshandhaving op gevaarlijke locaties in samenwerking met gemeenten. 

Tegelijk is het cruciaal dat het Rijk samen met gemeenten en provincies fors investeert in veilige weginrichting en fietsinfrastructuur, want juist daar valt de grootste veiligheidswinst te behalen voor de grootste groep slachtoffers: fietsers. Verlaging naar 30 km/u kan binnen de bebouwde kom kan bijdragen aan minder verkeersslachtoffers, mits dit zorgvuldig gebeurt en wegen daarop worden ingericht. 

ANWB is verrast door het voorstel voor een aparte categorie voor fatbikes, omdat eerdere analyses laten zien dat dit juridisch en praktisch lastig uitvoerbaar is. ANWB benadrukt het belang van het tegengaan van illegale en opgevoerde fatbikes. Bovendien blijven betere infrastructuur en effectieve handhaving de belangrijkste maatregelen om de veiligheid op fietspaden te verbeteren. 

RAI Vereniging

Voorzitter Frits van Bruggen, zegt: “Plannen tonen ambitie op het gebied van innovatie en verduurzaming, maar laten te wensen over als het gaat om bereikbaarheid.”

RAI Vereniging roept de coalitiepartijen en de andere politieke partijen op om werk te maken van stabiel en voorspelbaar overheidsbeleid op het gebied van autobelastingen, zodat consumenten en bedrijven vertrouwen krijgen om te investeren in verduurzaming. De branchevereniging vindt het wel een gemiste kans dat er in het coalitieakkoord geen werk wordt gemaakt van de invoering van betalen naar gebruik.  Dit is volgens RAI Vereniging een oplossing om in de toekomst autorijden eerlijk en betaalbaar te houden.

RAI Vereniging is positief dat de coalitie de laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen wil uitbreiden en elektrisch rijden fiscaal aantrekkelijk wil houden. Dit zijn absolute voorwaarden voor een succesvolle transitie naar emissieloze mobiliteit. De branchevereniging staat klaar om samen met alle partijen de verduurzaming van het Nederlandse wagenpark te versnellen en mobiliteit voor iedereen betaalbaar te houden. Het kabinet investeert 1,5 miljard in infrastructuur, dat is een goede eerste stap, maar niet genoeg. 

RAI Vereniging is positief gestemd over de aandacht voor verkeersveiligheid, maar stelt vraagtekens bij de haalbaarheid van het invoeren van een aparte voertuigcategorie voor fatbikes. Strengere handhaving en inzetten op gedragsverandering kunnen op onze steun rekenen.

Betalen naar Gebruik

Het is een gemiste kans dat coalitiepartijen niet inzetten op het invoeren van een systeem waarbij wordt betaald naar gebruik. Zo’n systeem is eerlijker voor de automobilist, toekomstbestendig voor de overheidsinkomsten en biedt kansen voor verduurzaming als de overheid kiest voor een milieucomponent. De vrachtwagenheffing die medio 2026 wordt ingevoerd biedt hierbij een goed voorbeeld.

Mobiliteitssector essentieel voor verdienvermogen en weerbaarheid

De mobiliteitssector is verantwoordelijk voor 50 miljard euro omzet en 185.000 banen. Bedrijven in de mobiliteitssector investeren gemiddeld 13% van hun omzet in R&D. Daarmee levert de sector een onmisbare economische bijdrage en houden zij Nederland mobiel.

Algemeen voorzitter van RAI Vereniging Frits van Bruggen: “Het is bemoedigend om te zien dat de coalitie wil investeren in innovatie, via bijvoorbeeld een Nationaal Groeifonds. Dat is noodzakelijk, want zo kunnen we er samen voor zorgen dat Nederland koploper wordt op het gebied van mobiliteit in Europa, met aandacht voor autonoom rijden, tank- en laadinfrastructuur en verkeersveiligheid. Ook voor de weerbaarheid van Nederland is de bijdrage van de mobiliteitsindustrie essentieel. Bedrijven in de mobiliteitssector staan klaar om te leveren en met gerichte investeringen kunnen we onze goede uitgangspositie versterken.” 

Houd mobiliteit betaalbaar

“Mobiliteit moet betaalbaar, duurzaam, veilig en bereikbaar zijn”, stelt Van Bruggen. “Vrijheid van reizen zou een grondrecht moeten zijn.  Mobiliteit is essentieel om deel te nemen aan de maatschappij: naar je werk kunnen reizen, familie en vrienden bezoeken, je hobby uitvoeren, ondernemen of bijvoorbeeld ziekenhuisbezoek. Als het steeds duurder wordt om van A naar B te komen, gaat dit ten koste van je bewegingsvrijheid. Voor je het weet sta je langs de zijlijn.”

Van Bruggen vervolgt: “Houd de auto betaalbaar, maar zet ook structureel in op het stimuleren van elektrische scooters, het zakelijk gebruik van de motor, de leasefiets en betaalbare elektrische bedrijfswagens. Ook is het belangrijk om in te zetten op de rol van de werkplaats en toeleveranciers: het bevorderen van onderhoud, hergebruik en circulair ontwerp van voertuigen draagt bij aan een duurzame samenleving. Er is zoveel meer mogelijk én nodig om mobiliteit toegankelijk te houden. Het beperken van de regeldruk helpt daarbij.”