Side-by-side-voertuigen: extreem leuk, maar ook gebonden aan regels

Wat is een side-by-side?

Side-by-side-voertuigen, vaak afgekort tot SSV, is een compact terreinvoertuig waarbij bestuurder en passagier naast elkaar zitten, in plaats van achter elkaar zoals bij een quad. Het voertuig heeft meestal een stuurwiel, pedalen en autogordels, soms aangevuld met een rolkooi en een open of halfopen cabine. Side-by-sides zijn gebouwd voor gebruik op ruw terrein en worden ingezet voor werk (bijvoorbeeld in de landbouw, bosbouw of op bouwterreinen) én voor recreatie, zoals offroad rijden. Ze combineren het wendbare karakter van een ATV met meer stabiliteit, comfort en laadmogelijkheden. Je hebt modellen met 50 pk, maar ook met dik 300 pk. Je begrijpt: dat is vuurwerk en een garantie voor rijplezier. Feitelijk zijn het Dakar-racers die ook jij als consument kan kopen.

Aanbod SSV’s

Het aanbod van SSV’s is reuze. Denk aan een Segway SX10, Polaris RZR Pro R of Can Am Maverick of Maverick R. En wat te denken van een Segway Super Villain SX20T, CFMoto ZForce Z10 of Yamaha YXZ1000R? Het ene model is wat duurder dan de ander, maar ze hebben allemaal wel veel gemeen: maximale fun.

Tractorkenteken 

Deze side-by-side-voertuigen hebben vaak een tractorkenteken (T-kenteken), maar soms ook een L7e-kenteken waarbij ze in feite gewoon op alle Nederlandse/Europese wegen mogen rijden met een veel hogere snelheid. En soms hebben ze helemaal geen kenteken, dan zijn ze iets te extreem voor gebruik op straat en mogen ze alleen op een trailer naar de eindbestemming worden gebracht. Feit is wel dat SSV’s een zeer interessante en vooral leuke categorie voertuigen is, die bij het grote publiek nog vrij onbekend zijn.

Voorbeelden van SSV-modellen

• Can Am Maverick
• Can Am Maverick R
• Can Am Maverick X3
• Can-Am Maverick Sport
• Can-Am Maverick Trail
• CFMoto ZForce Z10 Turbo
• CFMoto ZForce 1000 Sport R
• CFMoto ZForce 950 Sport
• Polaris RZR Pro R
• Polaris RZR Pro S
• Polaris RZR Pro XP
• Polaris RZR Pro XP – 4 zitter
• Polaris XP 1000
• Polaris XP 1000 – 4 zitter
• Polaris RZR Trail S
• Segway SX10
• Segway Super Villain SX20T
• Yamaha YXZ1000R
• Yamaha Wolverine RMAX 2 1000 SE

Grootste markten ter wereld

Frank Reuver van Powersportcenter.nl – dealer van SSV’s – legt uit. “In onze markt van ‘powersports’ zien we dat de meeste voertuigen gebouwd worden voor offroad gebruik. Veel voertuigen – zoals de Yamaha YXZ1000 R – worden door Yamaha zelf niet op kenteken uitgebracht. Yamaha is van mening dat een dergelijk voertuig niet op straat hoort. Dit is ook voor de productie goedkoper en dus voor de grootste markten ter wereld – de Verenigde Staten, Canada en Rusland – prima. Deze landen geven niet zo veel om kentekens, ze beschikken namelijk over voldoende ruimte om offroad te kunnen rijden. Ook wordt het vaak gedoogd om met een dergelijk voertuig parralel langs de straat te rijden (offroad).”

L7e-registratie steeds zeldzamer

Volgens Reuver heeft de YXZ1000 R een speciaal ombouwpakket voor Europa. Dit pakket geeft de YXZ1000R een T-kenteken. L7e voor de YXZ1000 is al enkele jaren niet meer mogelijk. “In Europa is het echt een ding, we hebben de kentekens nodig om van A naar B te komen. Het liefste een L7e. Helaas zien we dat de eisen van L7e door de jaren heen flink zijn toegenomen. Dusdanig zo dat fabrikanten tegenwoordig eigenlijk allemaal inzetten op het tractorkenteken, de T1-categorie. Er zijn een aantal technische verschillen tussen een auto en een tractor, een auto heeft gezien de hogere maximale snelheid vaak een ander remsysteem en een verplicht achterdifferentieel. Auto’s hebben ook andere emissie-eisen.”

Licht vierwielig motorrijtuig

Bij een L7e-voertuigen praten we over een auto-kenteken omdat je een L7e met autorijbewijs (B) mag besturen. “Maar feitelijk praten we hier over de categorie ‘licht vierwielig motorrijtuig’. “Omdat het een motorrijtuig is, betaal je BPM, die je op de tractor niet hoeft te betalen. De BPM in de motormarkt gaat niet op basis van uitstoot, maar op basis van catalogusprijs. Dit bedraagt 19,3 procent van de catalogusprijs. Bij motoren van meer dan 2.133 euro trek je vervolgens 210 euro van dat bedrag af. Voor elektrische motoren en L7e geldt tegenwoordig een vaste BPM-voet van 200 euro.”

Vaak gebonden aan T-kenteken

SSV’s passen volgens Reuver vaak niet meer in de L7e-categorie omdat buggy’s steeds groter worden en dus qua gewicht en afmetingen niet meer in een categorie vallen voor ‘kleine’ vierwielers. “Klanten in Nederland zijn om die reden vaak gebonden aan het T-kenteken”, zegt Reuver. “Gelukkig is er softwarematig wel veel aan te passen, want je mag offroad natuurlijk met andere snelheden rijden dan op de openbare weg. Tevens zijn de wetten voor tractoren steeds uitgebreider waarbij je op Europees niveau een hogere snelheidslimiet kan hebben als jouw trekker is uitgerust met ABS. We praten dan over snelheden van meer dan 100 km/u.”

Diverse soorten tractors

In Nederland ligt dat helaas net even anders. Reuver: “Tractors worden afgeleverd afhankelijk van de constructiesnelheid die op het COC staat, voor T1a is dat 40 km/u en voor T1b is dat 60 km/u. Voor tractors met ABS kan dat op 100+ km/u liggen. In Europa is bepaald dat trekkers met ABS sneller mogen rijden, wij hebben Nederland afwijkende regelgeving. In ons land mag een trekker per definitie niet harder mag dan 40 km/u ongeacht de technische gekeude snelheid van de homologatie. Toch zijn er klanten die de SSV uitsluitend voor offroad willen gebruiken, zij schaffen dan apart een ‘offroad-licentie’ aan. Dit voorziet de SSV van open vermogen. Dit is ook uitsluitend bedoeld voor offroad-gebruik.”

Nog maar weinig nieuwe SSV L7e-voertuigen

Een SSV kopen met L7e-registratie is anno 2026 vrijwel onmogelijk, omdat het aanbod steeds verder slinkt. “Alleen CFMoto biedt nog een 800-model aan met L7e-papieren en ook Polaris heeft een RZR Trail S 1000 SPORT. Twee jaar geleden waren ook de Trail RZR XP en Pro XP allemaal op L7e-kenteken verkrijgbaar. Polaris werkt hier wel aan, maar als dealer verwachten we geen snelle terugkomst.”

Verzekering grote uitdaging

Volgens Reuver blijft vooralsnog de verzekering een grote uitdaging. Verzekeringsmaatschappijen wijzen 99 procent van de particuliere aanvragen voor tractorverzekeringen af. “Vaak gaat een verzekeringsmaatschappij pas akkoord als je druk uitoefent. Als ze dan nog niet meewerken is er vaak wel een partij die jou – en al jouw polissen – wil overnemen in ruil voor die ene tractorverzekering. Maar met een losse polis maak je meestal geen kans”, stelt Reuver.

Nederland (te) klein voor SSV

Het lijkt er een beetje op dat de particuliere SSV-markt een beetje op slot zit door regelgeving en verzekeraars. Reuver: “Het helpt inderdaad niet. Nederland is gewoon een beetje klein voor dit type voertuig. De meeste klanten van ons die zoiets bezitten gebruiken het voor rallysport of vakanties in het buitenland. De markt is sowieso vrij niche, ook met een versoepeling van de regels.”

Duitsland is enorme markt

In Duitsland is de markt veel groter. Wie een blik werkt op grote occasionportals, merkt dat het aanbod best groot is en dat SSV’s vaak ook voorzien zijn van een LOF-registratie. Reuver: “Wij zitten met ons bedrijf vrij kort aan de Duitse grens en hebben inmiddels veel ervaring met de LOF. De LOF is een Duits Nationale goedkeuring, die enkel in Duitsland geldig is. Wij krijgen veel klanten die in Duitsland een LOF voertuig hebben gekocht en onze hulp vragen om het over te zetten naar Nederland. Maar dit gaat anders dan bij auto’s.”

Van LOF naar T

Auto’s zijn Europees toegelaten en dus toelaatbaar bij het overzetten binnen de deelnemende landen. Hetzelfde geldt met de nieuwe T-categorie ook voor de landbouwvoertuigen. Reuver: “Dat betekent dat Duitsland nu naar aandringen van de EU ook eindelijk van de LOF af gaat stappen en verplicht over gaat naar de Europese T-categorie. Het klopt dat de LOF in Duitsland super praktisch is, goedkoop in belasting en verzekering en beschikbaar voor particulieren. Er bestaan ook andere snelheidslimieten. Om die redenen zien we ook dat sommige klanten hun SSVs op Duits kenteken nemen of in Duitsland laten staan als ze die mogelijkheid hebben. Met dat argument zou ik ook pleiten voor een oplossing binnen Nederland.”

Gebrek aan regelgeving

Het grootste probleem in Nederland is dat er eigenlijk geen regelgeving voor bestaat. “Fabrikanten proberen om binnen de huidige regels een voertuig passend te maken. De markt voor SSVs zelf is al jaren groeiend. Zeker in de rallysport, waar de side-by-side-voertuigen steeds vaker verkozen worden boven auto’s. Dit voornamelijk door de ‘relatief goedkope’ prijzen vergeleken met autorallysport. Ook hebben SSVs een hele hoge fun-factor”, zegt Reuver.

T-rijbewijs verschaft vrijheid

De grootste vraag is natuurlijk of SSV’s op straat moeten kunnen rijden. De liefhebber zal zeggen: ja! Frank Reuver is binnen Nederland ook verantwoordelijk voor Segway Powersports, ook een aanbieder van SSV’s, zoals de SX10 of SX20T. Betaalbare SSV’s met bijzonder veel potentie. Op de stelling of SSV’s op straat thuishoren, zegt hij: “Ja en nee, helaas hebben we in Nederland gebrek aan plekken waar je kunt rijden met een SSV. Vaak als er al plek(jes) zijn, moet je altijd de straat over om er te komen. Ik denk juist dat de T-categorie die dus nu veelal wordt toegepast een mooie categorie kan zijn in de toekomst voor de SSV’s. Je verschaft hiermee wel toegang tot de openbare weg, maar sluit toegang tot de snelweg af. Wel zouden we dan graag hogere snelheidslimieten zien zoals de categorie tractor+ABS  en een duidelijk beleid met betrekking tot verzekeringen.”

Jeegee Motors, importeur van Polaris in de Benelux

Milko van Leeuwen, een van de eigenaren van Polaris Benelux-importeur Jeegee Motors, houdt zich al jaren bezig met zogeheten side-by-side-voertuigen en geeft toe dat het er de afgelopen jaren niet makkelijker op is geworden met alle regelgeving. “Nederland is niet zozeer te klein voor side-by-side-voertuigen, alleen zijn er te veel regels. In principe zouden de regels best soepeler mogen, want op die manier worden SSV’s veel toegankelijker en interessanter voor een grotere doelgroep”, aldus Van Leeuwen.

Van Leeuwen vervolgt: “In de Verenigde Staten is ruimte genoeg en daar doet niemand moeilijk als je met een SSV even op de openbare weg rijdt om naar je offroad-bestemming te rijden. Dat wordt daar toegestaan. Om ook in Europa op de openbare weg te mogen rijden, is er een kenteken nodig. En dat betekent: homologeren.”

Grondlegger

Polaris was volgens Van Leeuwen een van de grondleggers van het segment van sport side-by-sides. “In 2008 verscheen de eerste RZR en al snel verschenen er ook andere spelers in dit segment. Wat we merken is dat de homologatie steeds lastiger is, vooral die in het L7e-segment. Daar zijn de regels alsmaar strenger geworden. Uiteraard hebben we ook bij Polaris gezocht naar nieuwe opties om te kunnen voldoen aan de regels, maar anno 2026 is dat lastiger dan ooit. We voeren nog wel L7e-modellen, maar een sportieve SSV is tegenwoordig altijd als tractor gehomologeerd, met een T-kenteken dus. En dat is best opvallend, want ook als je een machine hebt met 1.000 cc en een vermogen van 180 pk, dan is het best raar dat zo’n voertuig dan geknepen wordt en met maximaal 40 km/u mag rijden.”

T-ABS-homologatie

Ook Van Leeuwen haalt de variaties binnen het T-kenteken aan: 40, 60 of dik 100 km/u met ABS. “Met een T-ABS-homologatie mogen voertuigen met vol vermogen rijden en met een hogere topsnelheid, maar dan moet er wel weer voldaan worden aan extra regels, zoals geluidsregels in de cabine. Vooral voertuigen met een agrarische toepassing voldoen aan die kenmerken. Een sport side-by-side zal je niet snel met een T-ABS-homologatie zien, want die machines hebben veel meer power en zijn extremer. Een voertuig homologeren als auto gaat gepaard met nog meer regels, op het gebied van veiligheid bijvoorbeeld en emissie-eisen. Voor nu is de T-homologatie de beste oplossing.”

Zien er geweldig uit!

Sportievere side-by-side-voertuigen worden vaak ingezet tijdens reizen, zoals bajarally’s of andere rallywedstrijden. Van Leeuwen: “Klanten gaan er graag mee offroad. De meeste klanten kiezen ook voor het T-kenteken, omdat dit meer vrijheid geeft. Met een T-kenteken hoeft er ook geen BPM afgerekend te worden. Met een L7e-voertuig is dat wel het geval. Persoonlijk vind ik een sport SSV niet geschikt als woon-werk-vervoersmiddel. Het is echt een funvoertuig. Ze zien er geweldig uit, sturen geweldig en rijden echt fenomenaal in het terrein. Met T-kenteken hebben kopers de mogelijkheid om in ieder geval over straat naar hun offroadbestemming te rijden om daar te genieten van hun sport SSV.”