De voordelen van een slim dashboard in de auto

Een slim dashboard is in feite een digitaal, adaptief en met internet verbonden instrumentencluster dat veel verder gaat dan het traditionele analoge paneel. Het dashboard bestaat uit een groot digitaal scherm (of meerdere kleinere) waarop informatie dynamisch wordt weergegeven. Het dashboard past zich aan aan de situatie, de bestuurder en de gekozen rijmodus. Een slim dashboard combineert bediening, infotainment, veiligheidsfuncties, navigatie en voertuiginstellingen in één geïntegreerde digitale omgeving. Daarmee vormt het de centrale plek waar de bestuurder communiceert met de auto.

Méér dan een digitaal dashboard

Hoewel fabrikanten al sinds de jaren zestig experimenteren met digitale meters, verschenen de eerste slimme dashboards pas in het vorige decennium. Een van de eerste modellen in Nederland met een breed inzetbaar slim dashboard was de Tesla Model S vanaf 2013. Die auto was voorzien van een groot centraal touchscreen, met de softwarematige bediening van functies die tot dan vrijwel uitsluitend via knoppen verliepen. Ook de Duitse premiummerken introduceerden sindsdien de eerste volledig digitale instrumentenclusters in hun modellen.

Vooral elektrische auto’s

Vooral elektrische auto’s en moderne modellen in de middenklasse en hoger – waarin connectiviteit en digitale bediening steeds belangrijker zijn – hebben een slim dashboard. Veel EV’s worden standaard ermee uitgerust omdat de softwarematige benadering van de auto perfect aansluit bij elektrisch rijden. Maar ook brandstofauto’s in het hogere segment maken gebruik van vergelijkbare digitale systemen.

Wat maakt een dashboard slim?

Wat onderscheidt een slim dashboard van een conventioneel dashboard? Behalve het uiterlijk is het grootste verschil de flexibiliteit en de mate waarin het de informatie aanpast aan de gebruiker en de omstandigheden. Een conventioneel dashboard bevat vaste (analoge) meters voor bijvoorbeeld snelheid en toerental; in een slim dashboard zijn veel meer functies geïntegreerd. Denk aan live navigatie over de volledige breedte van het scherm, met weergave van beschikbare openbare laadpunten langs de route, grafische weergaven van het (brandstof-/energie) verbruik, dynamische weergave van de werking van rijhulpsystemen, zoals adaptieve cruise control en autonoom rijden op niveau 2 of 3. Ook kun je via een slim dashboard betalen voor diensten als parkeren en opladen, zonder je smartphone. Dit soort functies ontbreekt in een traditioneel, niet-slim dashboard.

Rust en overzicht in de praktijk

De voordelen van een slim dashboard merk je vooral in de praktijk. Doordat het slimme dashboard de informatie op een overzichtelijke en logische manier presenteert, heb je als bestuurder meer overzicht en dus rust. In een elektrische auto zie je bijvoorbeeld precies hoeveel stroom je nog hebt, wat de resterende actieradius is en waar je het beste kunt laden. Het systeem in de auto koppelt deze informatie aan je route, de verkeerssituatie en de buitentemperatuur. Dat maakt elektrisch rijden toegankelijker, vooral voor wie overstapt van een brandstofauto.

‘Medebediener’ van de auto

Ook de bediening van de auto wordt helderder. Een slim dashboard geeft meldingen wanneer onderhoud nodig is of de bandenspanning afwijkt en kan rijhulpsystemen – noodremassistent of dodehoekbewaking – visueel ondersteunen. Slimme dashboards kunnen ook persoonlijke profielen opslaan, zodat stoelen, spiegels, klimaatregeling en weergave zich automatisch aanpassen wanneer je achter het stuur plaatsneemt. Het dashboard is daarmee een ‘medebediener’ van de auto: het denkt met je mee en je hoeft niet zelf alle functies voortdurend te bedienen.

Voortdurende updates

Een ander voordeel is dat een slim dashboard continu kan worden geüpdatet. Dankzij software-updates ‘over the air’ ontvangt de auto nieuwe functies, verbeterde bediening en soms zelfs volledig nieuwe mogelijkheden zoals extra veiligheidsopties of efficiënter energiemanagement. Dat kan niet met conventionele dashboards; wat je koopt is wat je houdt. Een slim dashboard groeit met de tijd mee.

Wennen

Toch kent een slim dashboard niet alleen voordelen. In de praktijk merken sommige bestuurders dat de bediening via schermen even wennen is. Zo had je tien jaar geleden nog een fysieke knop voor klimaatregeling, nu moet je met een slim dashboard soms eerst meerdere menu’s door. Dat vergt voor sommige mensen gewenningstijd. Ook kan een volledig digitaal systeem gevoeliger zijn voor storingen dan een conventioneel instrumentencluster. Als software vastloopt, kan een deel van de functies tijdelijk niet beschikbaar zijn. Ook zijn reparatiekosten soms hoger, omdat een compleet scherm vervangen moet worden in plaats van een onderdeel.

Structurele verandering

De technologische ontwikkeling laat echter zien dat slimme dashboards niet alleen een trend zijn, maar een structurele verandering in mobiliteit. Ze zijn niet voorbehouden aan luxe EV’s; steeds meer betaalbare auto’s worden ermee uitgerust. Een slim dashboard hangt dus niet af van de aandrijflijn. Toch speelt het dashboard wél een rol in de transitie naar elektrisch rijden, omdat de softwarematige benadering perfect past bij de manier waarop een EV functioneert.

Realtime visuele ondersteuning

In elektrische auto’s geeft het slimme dashboard je inzicht in laadstrategieën, batterijconditie en energieterugwinning. Het voorspelt op basis van je rijstijl hoe ver je nog komt en hoeveel tijd laden kost. Je ziet precies hoe regeneratief remmen werkt en hoeveel energie je terugwint. Het dashboard kan zelfs een efficiëntere route adviseren. Dat alles maakt een slimme cockpit essentieel voor de acceptatie van EV’s door het brede publiek. Bovendien worden systemen voor autonoom rijden steeds belangrijker en daarbij speelt het slimme dashboard een centrale rol. Het dashboard toont realtime wat de sensoren van de auto waarnemen: rijstroken, voertuigen om je heen en mogelijke gevaren. Die visuele ondersteuning geeft vertrouwen én inzicht, waardoor de overstap naar meer geautomatiseerd rijden natuurlijker wordt.

Betalen voor tol, parkeren en laden

Ook op het gebied van betalen verandert het slimme dashboard de rijervaring. Via connected systemen kun je laden, parkeren of tol betalen vanuit de auto zelf. Een EV-rijder die met zijn auto bij een snellader staat, kan via het dashboard de sessie starten zonder laadpas of app. Dat scheelt niet alleen tijd, het maakt de auto ook een verlengstuk van digitale mobiliteit.

Blijvende toevoeging aan mobiliteit

Dat slimme dashboards een blijvende toevoeging zijn, staat vast. Ze worden een essentieel onderdeel van hoe we rijden, zowel in elektrische als in moderne brandstofauto’s. De combinatie van functies, bediening, veiligheid, comfort en digitale integratie zorgt ervoor dat de auto steeds meer een intelligente partner wordt dan alleen een traditioneel vervoermiddel. Naarmate autonoom rijden verder wordt uitgerold, neemt het slimme dashboard een steeds belangrijkere rol in. Het begeleidt bestuurders, visualiseert complexe verkeerssituaties en biedt precies de informatie die je nodig hebt om ontspannen en veilig onderweg te zijn. Slimme dashboards maken autorijden overzichtelijker, veiliger en toekomstbestendig. Dankzij hun flexibiliteit en digitale kracht blijven ze zich ontwikkelen en dat maakt ze onmisbaar voor de mobiliteit van morgen.