Tips voor het kopen van een elektrische occasion
Waar let je op bij een gebruikte EV en welke financiële voordelen zijn er nog in 2026?
Een gebruikte elektrische auto kopen is een logisch besluit. Het aanbod groeit, de techniek is een stuk verder dan een paar jaar geleden en een occasion is voordeliger dan een nieuwe elektrische auto. Maar een EV is anders dan een auto met brandstofmotor, dus je moet op andere zaken letten als je een elektrische occasion wilt kopen.
Een elektrische auto (EV) heeft geen brandstofmotor, koppeling en traditionele versnellingsbak – componenten die aan slijtage onderhevig zijn en waarvan je bij een occasion maar moet inschatten wat de toestand is. Een EV heeft wel andere essentiële systemen, zoals een grote batterij en laadsystemen. Die bepalen hoeveel actieradius je hebt, hoe snel je kunt laden en hoe bruikbaar en toekomstbestendig de occasion is.
Elektrische aandrijving is veel minder slijtagegevoelig dan een conventionele aandrijflijn. Het draait bij een elektrische occasion daarom minder om de kilometerstand en meer om de staat van de batterij, software-ondersteuning en laadsnelheid. De markt ontwikkelt zich bovendien snel, waardoor nieuwere EV’s merkbaar efficiënter en beter zijn dan eerdere generaties.
De batterij: capaciteit, degradatie en levensduur
De batterij is een essentiële component van een EV. Na verloop van tijd neemt de capaciteit ervan langzaam af – dat noemen we degradatie. Die verschilt per auto en hangt samen met de rijstijl, invloeden van buitenaf en de manier waarop de vorige eigenaar heeft geladen. Moderne batterijen hebben een lange levensduur en gaan vaak probleemloos 300.000 kilometer mee, maar enige procenten degradatie is normaal.
Als je een gebruikte EV koopt, is het verstandig om het resterende percentage van de batterijcapaciteit te checken. Sommige merken geven officiële rapporten, in bepaalde modellen vind je die gegevens in de boordcomputer. Een capaciteitsverlies van tien tot vijftien procent na enkele jaren is gebruikelijk, maar heeft ook effect op de actieradius. Een auto die nieuw 400 kilometer actieradius had, heeft na een paar jaar bijvoorbeeld nog 340-360 kilometer bereik.
Wannéér een batterij aan vervanging toe is, valt lastig te voorspellen. Het laadgedrag van de vorige eigenaar speelt een rol – heeft die vaak snelladers gebruikt? – maar de actuele laadsnelheid en de praktische actieradius zijn tijdens een proefrit lastig te controleren. Nieuwere EV’s zijn voorzien van (betere) batterijtemperatuurregeling, waardoor de batterij van recente occasion in de praktijk gezonder zijn dan die van oudere EV’s.
Actieradius en dagelijkse bruikbaarheid
De actieradius bepaalt in hoge mate of een elektrische occasion past bij jouw gebruik. De fabrieksopgave geeft een idee, maar in de praktijk is de actieradius vrijwel altijd kleiner. Vooral bij oudere EV’s is het verschil aanzienlijk, doordat de techniek destijds minder efficiënt was en de meetmethode (NEDC) tot 2018 minder realistisch. Nieuwere modellen gaan sowieso zorgvuldiger om met energie.
Een kleinere batterij zorgt sowieso voor beperkingen tijdens langere ritten. Maar het is hoe dan ook verstandig om je dagelijkse gebruik in kaart te brengen. Let tijdens de proefrit ook op het werkelijke stroomverbruik en of je daarmee uitkomt. Software-updates kunnen een positieve invloed hebben op de efficiëntie van de aandrijving. Fabrikanten optimaliseren hun systemen regelmatig, check dus of de systemen up-to-date zijn.
NEDC en WLTP: testmethode is belangrijk
Bij een oudere elektrische occasions moet je opletten volgens welke norm de actieradius is vastgesteld. Tot en met 2018 gaven autofabrikanten cijfers volgens de NEDC-testmethode. Die leverde té optimistische waarden, doordat die test slecht aansloot op het gebruik in de praktijk. EV’s die volgens NEDC 300 kilometer actieradius boden, kwamen in werkelijkheid uit op slechts 200-230 kilometer.
Vanaf 2018 geldt de WLTP-testmethode. Die sluit met realistischere metingen veel beter aan op de praktijk. Daardoor liggen WLTP-waarden dichter bij de realiteit, al blijven er verschillen door temperatuur, rijstijl, banden en belading. Als je een elektrische occasion wilt kopen, is het dus belangrijk om je te realiseren of de opgegeven actieradius een oude NEDC-waarde is of de betrouwbaardere WLTP-waarde. Dan kun je beter inschatten hoe bruikbaar de auto voor jou is.
Laadsnelheid en laadmogelijkheden
Niet elke elektrische occasion laadt zijn batterij even snel op en juist dat verschil bepaalt een groot deel van het gebruiksgemak. Sommige oudere EV’s halen een laadsnelheid van maximaal 50 kW aan een snellader (DC, gelijkstroom), terwijl nieuwere elektrische auto’s laadsnelheden van boven de 200 kW aankunnen.
Ook het AC-laden (wisselstroom, laadpunt thuis of in je woonwijk) varieert sterk. Bij oudere EV’s is 7,4 kW gebruikelijk, terwijl recentere modellen meestal met 11 en soms wel 22 kW kunnen laden. Hoe hoger de AC-laadsnelheid, hoe efficiënter opladen verloopt. Controleer ook welke laadstandaard de auto ondersteunt. CCS is de norm in Europa, CHAdeMO van oudere modellen is minder toekomstbestendig.
Nieuwere EV’s gaan bovendien beter om met batterijtemperatuur – die is belangrijk tijdens het opladen – waardoor ze de optimale laadsnelheid vasthouden. Dit maakt een recente occasion veel praktischer als je moet opladen tijdens een lange rit.
Kan een EV een aanhanger of caravan trekken?
Veel oudere EV’s zijn helemaal niet goedgekeurd om te trekken. Tegenwoordig mag echter een groeiend aantal EV’s een aanhanger van 500 tot 1.600 kilogram trekken. Als je een gebruikte EV wilt kopen om een aanhanger te trekken, moet je dus weten óf de auto iets mag trekken en hoeveel. Bij één model kan het trekgewicht per uitvoering verschillen. Bedenk ook dat een aanhanger trekken extra energie vraagt en de actieradius veel kleiner wordt.
Heeft het kopen van een elektrische occasion nadelen?
Een elektrische occasion kopen biedt veel voordelen, maar er zijn ook punten om rekening mee te houden. De restwaarde van oudere EV’s wordt lager naarmate nieuwe generaties steeds grotere batterijen en hogere laadsnelheden bieden. De snelle ontwikkeling maakt oudere modellen snel minder aantrekkelijk, maar óók betaalbaarder in aanschaf.
Verder ligt het verbruik bij oudere modellen hoger en zijn batterijen kleiner, wat de actieradius beperkt. Snelladen is met oudere EV’s niet altijd mogelijk en is bovendien duurder dan thuisladen. Toch worden de nadelen kleiner naarmate de occasion nieuwer is dankzij de snelle ontwikkelingen in batterijtechniek en laadefficiëntie.
Financiële voor- en nadelen
De subsidie voor particulieren die een elektrische occasion kopen, is beëindigd. Wel is er ‘korting’ op de motorrijtuigenbelasting. Volledig elektrische auto’s waren tot en met 2025 vrijgesteld van MRB. In 2026 geldt een kwarttarief – dus je betaalt minder wegenbelasting dan voor auto’s met brandstofmotor. Vanaf 2030 betaal je het volledige tarief – en let op: EV’s zijn veel zwaarder dan vergelijkbare conventionele auto’s. Voor zakelijk rijders is het bijtellingsvoordeel vervallen; voor EV’s geldt hetzelfde percentage als voor conventionele auto’s.
Snellaadtarieven zijn hoger dan ‘gewoon’ AC-laden – aan huis, in de wijk of op je werk. Toch zijn de dagelijkse gebruikskosten van een EV meestal lager dan die van conventionele auto’s.
Dus hoewel subsidies verdwenen zijn, blijft elektrisch rijden financieel aantrekkelijk door het gunstige MRB-tarief en de lagere gebruikskosten. Wie goed let op batterijgezondheid, laadmogelijkheden en gebruiksbehoeften, kan veel voordeel halen uit het kopen van een elektrische occasion.